-Тожикистон Фанлар академияси олимлари 2017 йил ярим йиллигида 88та мавзуда, жумладан, 47та илмий-текшириш, 41та амалий мавзуларда бир қатор кўзга кўринарли муваффақиятларни қўлга киритди,- дея хабар берди Фанлар академияси президенти Фарҳод Раҳимий.

Фарҳод Раҳимийнинг сўзларига кўра, қўлга киритилган ютуқлар барча фанлар ва соҳаларни қамраб олади.

Жумладан, математика, астрофизика, физика, химия ва ҳоказо. Масалан, физиология ва генетика олимлари пахта ниҳолининг устки ва остки барглари узиб ташлангач, CO2 (карбонат ангидрид) алмашинуви тезлашишини мушоҳада қилишган. Пахтанинг бошқа қисми ва кўрагида ҳам бу ҳол юз бераркан.

Қўлга киритилган ва киритилаётган ютуқлар сифатида қуёш нури асосида кичик электр станциялари ҳамда қайта тикланувчи энергия асосида фаолият юритувчи биостанцияларни ҳам айтиш мумкин.

Илмий ишларни йўлга қўйиш жараёни ҳам академиянинг асосий вазифаларидан бири саналади, албатта. 2017 йил аввалги ярим йиллигида Тожикистон Фанлар академияси илмий муассасалари олимлари томонидан 794та илмий иш, жумладан, 44та китобу монография, 750та илмий мақола, улардан 690таси республика фанга доир журналларида, 60таси МДҲ мамлакатлари ва чет элларда нашр этилган.

Чунончи, бу давр ичида Тожикистон Республикаси 9та ихтиро патенти, патент олиш  учун 6та мусбий қарорни қўлга киритди.

Фанлар академиясида ярим йиллик ичида 25та илмий тадбир, битта форум, 20та республика конференцияси, 2 семинар ва 2та давра столи ўтказилган.

Ўтказилган тадбирлар ичида, албатта, Оналар айёми, Халқаро Наврўз байрами, Ёшлар йили, Миллий бирлик 20 йиллиги ҳамда  Тожикистон Республикасининг «Тожикистон Республикасида анъаналар, тантаналар ва урф-одатларни тартибга солиш тўғрисида»ги қонуни қабул қилинганлигининг 10 йиллигига бағишланганлари алоҳида ўрин тутади.

Академик Фарҳод Раҳимийнинг журналистлар билан савол-жавоби ҳам анчайин қизиқарли ўтди. У киши саволларга жавоб бераркан, ҳар бир жавобини илмий асослаб айтарди.

- Кейинги пайтларда Россия Федерациясининг турли минтақаларида юз бераётган довул, тинимсиз ёмғирлар, Санкт-Петербургда жала ёғиши ҳодисаларининг экологик қуролга алоқаси борми?

Ҳамкасбларимиздан бирининг бу саволига Ф. Раҳимий:

-Дарҳақиқат, ўтмишда собиқ СССР ва АҚШ томонидан  экологияга таъсир этувчи яширин қурол яратиш борасида уринишлар бўлганлигидан хабарим бор. Бироқ бу кейинги йилларда тўхтатилган. Россия Федерациясида «ёз бўлмаётганлиги-ю, турли табиат ҳодисаларининг юз бераётганлиги»га бунинг алоқаси йўқ. Иқлим ўзгариши нафақат Россияда, балки бутун Ер юзида рўй бераётган глобал ҳодиса.

«Халқ овози» газетаси мухбирининг геология соҳаси ривожу равнақи ва мамлакат ёшларининг бу касбга муносабати борасида берган саволига Ф. Раҳимий:

- Мамлакатимизда геологик қидирув ишлари яхши йўлга қўйилган. Дейиш мумкинки, мазкур соҳа ҳам йилдан-йилга тараққиёт сари юз бурмоқда. Ёшларнинг бу соҳага қизиқиши ҳам ортиб бормоқда. Уларнинг соҳани мукаммал ўрганишлари учун бир қатор олийгоҳларда геология фанини ўқитиш йўлга қўйилган.

Ва, албатта, саволлардан бири Фанлар академиясининг  янги аъзолари ҳақида бўлди. Қувончлиси шундаки, Фанлар академиясининг янги аъзолари ичида Абдуфаттоҳ Шарифзода, Саймумин Ятимов ва Низомиддин Зоҳидийларнинг номлари бор. Зеро, бу кишиларнинг кейинги йилларда амалга оширган илмий ишлари бунга сазовордир!

Эслатиб ўтиш жоизки, Тожикистон Фанлар академияси президенти, академик Фарҳод  Раҳимий журналистларда ўзининг хоксорлиги, билимдонлиги ва очиқкўнгиллиги билан хуш таассурот қолдирган раҳбарлар сирасига киради.

Абдулло Саидов,

«Халқ овози».